Whitepaper ⸱ 30-05-2022

Whitepaper | Medezeggenschap bij flexibele arbeidsrelaties

Medezeggenschap is een belangrijk (grond)recht voor werknemers binnen een onderneming. Het geeft werknemers het recht om mee te beslissen en invloed uit te oefenen over het beleid en op de besluitvorming van de onderneming. Te denken valt aan (voorgenomen) besluiten over arbeidsomstandigheden, technologische ontwikkelingen en belangrijke organisatiewijzigingen.

In de praktijk bestaat geregeld onduidelijkheid over de vraag of arbeidskrachten die niet werkzaam zijn op basis van een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd (zogenaamde flexibele arbeidskrachten) ook aanspraak kunnen maken op medezeggenschapsrechten. Mogen flexibele arbeidskrachten stemmen bij medezeggenschapsverkiezingen? Mogen zij zich beschikbaar stellen voor een medezeggenschapsorgaan? Enzovoorts.

In deze whitepaper gaan Jordi Rosendahl en Daniëlle Baveco op deze vragen in, mede in het licht van de recente wijziging van de Wet op de ondernemingsraden, die van invloed is op de rechtspositie van flexibele arbeidskrachten.

Klik hier voor de whitepaper.

Expertise

Arbeidsrecht

Jordi

Rosendahl

Recht op medezeggenschap

Medezeggenschap is een belangrijk recht voor alle werkenden. [2] Volgens artikel 19 lid 2 van de Grondwet stelt de wet regels omtrent “de rechtspositie van hen die arbeid verrichten en omtrent hun bescherming daarbij, alsmede omtrent medezeggenschap”. De wetgever heeft onder meer uitvoering gegeven aan artikel 19 van de Grondwet, door invoering van de Wet op de ondernemingsraden (WOR). De WOR is in de loop der jaren herhaaldelijk gewijzigd [3] en beoogt een bijdrage te leveren aan het vergroten van de medezeggenschap van werkenden in de onderneming.

Hoewel iedere persoon die arbeid verricht op grond van de Grondwet medezeggenschapsrechten toekomt, komen medezeggenschapsrechten op grond van de WOR slechts toe aan “in de onderneming werkzame personen” [4]. Dit wordt ook wel het werknemersbegrip van de WOR genoemd.

Het werknemersbegrip in de zin van de WOR is onder andere relevant om te bepalen of binnen de onderneming een ondernemingsraad dient te worden ingesteld. Uitgangspunt van de WOR is namelijk dat iedere onderneming waarin ten minste vijftig personen werkzaam zijn een ondernemingsraad moet installeren. Daarnaast wordt het aantal leden van de ondernemingsraad bepaald door het aantal in de onderneming werkzame personen. De samenstelling van de ondernemingsraad kan, afhankelijk van het aantal in de onderneming werkzame personen, verschillen tussen de drie en vijfentwintig leden. Daarnaast kunnen “in de onderneming werkzame personen” invloed uitoefenen op de samenstelling van de ondernemingsraad, door middel van actief en passief kiesrecht (mits zij voldoen aan de gestelde diensttijdtermijnen, zie hierover ook paragraaf 4.2).

Kort en goed, het is derhalve van belang om “het aantal in de onderneming werkzame personen” c.q. het werknemersbegrip in de WOR scherp te hebben. Wij zullen hierna nader ingaan op dit werknemersbegrip.

Lees hier de hele whitepaper

[2]

Zie ook: V. Heidsma en I. Zaal, ‘Platformarbeid en medezeggenschap: is de WOR digiproof?’, ArbeidsRecht 2019/27.

[3]

Voor een uitvoerige beschrijving van de historie en de wijzigingen van de WOR wordt verwezen naar: Rood/Verburg, Rood’s Wet op de Ondernemingsraden, Deventer: Wolters Kluwer 2013.

[4]

Verwezen wordt naar artikel 1 lid 2 en lid 3 WOR.