Van exhibitie naar discovery

Tijden veranderen. In 1981 maakte Nederland nog een voorbehoud bij art. 23 Haags Bewijsverdrag. Medewerking aan rogatoire commissies die strekken tot wat in de common law traditie bekend staat als ‘pre-trial discovery of documents’ wordt in de Nederlandse rechtsorde niet verleend. In 1988 werd art. 843a Rv ingevoerd, waarmee een geclausuleerd recht op inzage, afschrift of uittreksel van onderhandse akten werd geïntroduceerd. In 2002, bij gelegenheid van de herziening van het burgerlijk procesrecht, werd de reikwijdte van art. 843a Rv aanzienlijk verruimd, onder andere doordat het vervolgens op inzage van ‘bepaalde bescheiden’ en op de rechtsbetrekking uit onrechtmatige daad zag. Sindsdien heeft zich een stroom van lagere rechtspraak en literatuur ontwikkeld, met als voorlopig hoogtepunt de promoties van Sijmonsma en Ekelmans in de 2e helft van 2010. Deze rechtspraak en literatuur kenmerken zich door een steeds welwillender houding ten aanzien van exhibitie. In oktober 2010 werd het concept Wetsvoorstel houdende aanpassing van het wetboek van Burgerlijke rechtsvordering in verband met de wijziging van het recht op inzage, afschrift of uittreksel van bescheiden (hierna: Concept) ter consultatie gepubliceerd op www.internetconsultatie.nl. Dit Concept is het sluitstuk van een herbezinning van de bestaande regeling die resulteert in een verdere verruiming. Indien het Concept wet wordt, heeft de exhibitieplicht zich ontpopt tot een systeem van ‘discovery’ dat naar verwachting door veel potentiële eisers zal worden ingezet.

Lees het artikel Van exhibitie naar discovery.