Het belang van stellen en bewijzen
Bouwgeschillen gaan vaak over technisch complexe aangelegenheden. Partijen discussiëren bijvoorbeeld over de oorzaak van een bepaald gebrek. Het vaststellen daarvan vergt technische expertise en niet altijd worden deskundigen het met elkaar eens. In dergelijke gevallen geldt dat bewijslast ook bewijsrisico betekent; slaagt de partij die de bewijslast draagt niet in het leveren van bewijs dan geldt als uitgangspunt dat de door deze partij ingestelde vordering zal worden afgewezen.
Ten aanzien van werken (niet zijnde bouwwerken)
Onder het ‘oude recht’ en onder het recht dat van toepassing is op ‘werken, niet zijnde bouwwerken’ golden/gelden voor de toewijzing van een vordering tot nakoming (herstel) de volgende vereisten: opdrachtgever zal moeten stellen (en bij betwisting door aannemer: bewijzen) (i) dat sprake is van een aannemingsovereenkomst en (ii) dat de door aannemer geleverde prestatie is achtergebleven bij de prestatie die hij op grond van de overeenkomst diende te leveren (kort gezegd: het opleveren van een werk zonder gebreken).[1] Opdrachtgever zal dus in beginsel moeten stellen (en bij betwisting: bewijzen) dat het gebrek er reeds bij oplevering was.[2]
Aannemer kan vervolgens – ter afwering van de vordering tot nakoming – onder meer het verweer voeren dat hij is ontslagen van aansprakelijkheid omdat de opdrachtgever het gebrek op het tijdstip van oplevering redelijkerwijs had moeten ontdekken (artikel 7:758 lid 3 BW). Ter zake dit verweer draagt aannemer de stelplicht (en bij gemotiveerde betwisting door opdrachtgever: de bewijslast). Daarnaast zijn uiteraard andere verweren denkbaar.
Ten aanzien van bouwwerken
Voornoemd verweer kan aannemer onder vigeur van de Wkb (dus: ten aanzien van bouwwerken) niet langer met succes voeren. Hiermee wordt dus de positie van de opdrachtgever versterkt. Meer of andere gevolgen brengt dit nieuwe artikel in onze visie niet met zich: opdrachtgever dient nog altijd te stellen (i) dat sprake is van een aannemingsovereenkomst en (ii) dat de door aannemer geleverde prestatie is achtergebleven bij de prestatie die hij op grond van de overeenkomst diende te leveren (kort gezegd: het opleveren van een werk zonder gebreken). Opdrachtgever zal dus moeten stellen (en bij betwisting: bewijzen) dat het gebrek reeds bij oplevering bestond.[3]
Aannemer zal op basis van het nieuwe artikellid nog wel kunnen stellen dat het gebrek niet aan hem toerekenbaar is. Bij gemotiveerde betwisting zal de aannemer dat ook moeten bewijzen. Op deze wijze wordt (weer) aangesloten bij de hoofdregel uit het algemene verbintenissenrecht, te weten dat iedere tekortkoming leidt tot aansprakelijkheid, tenzij de tekortkoming niet kan worden toegerekend (artikel 6:74 BW).[4] Dit leidt tot een meer evenwichtig verhouding tussen de aannemer en de opdrachtgever.
Conclusie
Bewijslast is als gezegd bewijsrisico. De Wkb brengt een verbetering van de positie van de opdrachtgever met zich. Aannemer kan niet langer het verweer voeren dat opdrachtgever een gebrek had moeten ontdekken bij oplevering. Verder wijzigt de verdeling van stelplicht- en bewijslast in onze visie niet.
De mogelijkheid bestaat nog altijd (bijvoorbeeld door de aard van het gebrek) dat de opdrachtgever in bewijsnood komt doordat het lastig is om te bewijzen dat het werk reeds bij oplevering was behept met een gebrek. Dit wordt door de Wkb niet anders. Dit onderstreept het belang van onderhoudstermijnen en/of garantietermijnen. Voor een succesvol beroep op onderhoudstermijnen en/of garantietermijnen is immers niet relevant of het gebrek er reeds bij oplevering was.
Heeft u vragen over dit onderwerp, neem dan gerust contact op met Patries Epe of Hugo Goedegebure.
Blogreeks
Deze blog maakt onderdeel uit van een blogreeks over de Wkb. Onder meer de volgende vragen hebben de revue gepasseerd of zullen nog worden besproken:
Heeft u zelf een vraag die u graag behandeld ziet in de blogreeks? Stuurt u dan een e-mail naar h.goedegebure@lexence.com en/of p.ozturk@lexence.com. Wij zullen uw vraag dan beantwoorden middels een blog of op via een FAQ-rubriek op deze website.
