nl/en
Publicatie ⸱ 28-06-2012

Het wetsvoorstel herziening enquêterecht

28 juni 2012 – Het wetsvoorstel tot herziening van het enquêterecht is op 12 juni 2012 aangenomen en treedt naar verwachting op 1 januari 2013 in werking. Dit wetsvoorstel brengt een aantal wijzigingen met zich mee. Deze wijzigingen hebben betrekking op zaken als het verzwaren van de voorwaarden voor het indienen van een verzoek bij grotere (beurs)vennootschappen, het toepassen van hoor en wederhoor in het onderzoeksverslag en het creëren van de mogelijkheid om een verzoek in te dienen namens de rechtspersoon zelf. Een aantal beoogde aanpassingen wordt hieronder besproken.

Expertise

Ondernemingsrecht

Huidige situatie

Het enquêterecht is gecreëerd met als doel de gezonde verhoudingen binnen een rechtspersoon te herstellen, om openheid van zaken te creëren en om te kunnen vaststellen waar de verantwoordelijkheid ligt voor wanbeleid. De Ondernemingskamer van het Gerechtshof Amsterdam (hierna: Ondernemingskamer) kan een onderzoek laten instellen naar het beleid en de gang van zaken van een rechtspersoon. Ook kan de Ondernemingskamer verschillende voorzieningen treffen, zoals het schorsen of aanstellen van bestuurders en commissarissen en het gelasten van tijdelijke overdracht van aandelen ten titel van beheer. De Ondernemingskamer kan dergelijke voorzieningen ‘in elke stand van het geding’ gelasten, dus ook voordat het onderzoek is afgerond of zelfs maar een aanvang heeft genomen. Het enquêterecht heeft zich mede daardoor ontwikkeld tot één van de meest effectieve instrumenten om met name patstellingen binnen rechtspersonen te doorbreken.

Wat gaat er veranderen?

De ondergrens voor het indienen van een verzoek wordt verhoogd voor aandeelhouders bij grote vennootschappen. Van een grote vennootschap is sprake als het geplaatst kapitaal meer dan € 22,5 miljoen bedraagt. Nu kunnen aandeelhouders die samen een kapitaal van € 225.000,- vertegenwoordigen een enquêteverzoek indienen. De ondergrens wordt in het wetsvoorstel verhoogd naar (i) tenminste 1% of van het geplaatst kapitaal of (ii) een aandelenbelang van tenminste € 20 miljoen. Dit laatste criterium geldt overigens alleen bij beursvennootschappen.

In het wetsvoorstel krijgt ook de rechtspersoon zelf de bevoegdheid een verzoek in te dienen. Tot nu toe kon een rechtspersoon slechts het onderwerp zijn van een enquêteverzoek. Logischerwijs zal een rechtspersoon – anders dan dat bij andere verzoekers het geval is – niet eerst zijn bezwaren tegen het beleid of gang van zaken kenbaar hoeven te maken aan het bestuur van de rechtspersoon. Zij zijn in dat geval immers zelf de indieners van het verzoek. Wel wordt de eis dat de raad van commissarissen en de ondernemingsraad zo spoedig mogelijk worden ingelicht over het enquêteverzoek.

Indien het een failliete rechtspersoon betreft, kan straks ook de curator een enquêteprocedure starten. Dit is onder de huidige regeling niet mogelijk.
Een vierde aanpassing is dat de wet zal bepalen dat de Ondernemingskamer “binnen redelijke termijn” na het toewijzen van een voorziening ook over het onderzoek zal beslissen. De kritiek in de huidige praktijk is dat er vaak te lang overheen gaat voordat de Ondernemingskamer een beschikking wijst omtrent het onderzoek zelf, nadat een onmiddellijke voorziening al is gelast.

Met betrekking tot het onderzoeksverslag zal worden bepaald dat de onderzoeker personen die daarin worden genoemd, in de gelegenheid moet stellen opmerkingen te maken ten aanzien van bevindingen die op henzelf betrekking hebben. In praktijk wordt in veel gevallen al toepassing gegeven aan dit beginsel van hoor en wederhoor.

Een laatste wijziging betreft de bescherming van de onderzoekers en tijdelijk te benoemen functionarissen tegen de kosten van aansprakelijkstelling. Onder de huidige wetgeving worden de kosten van het onderzoek zelf al ten laste van de rechtspersoon gebracht. Daar zal aan worden toegevoegd dat ook de redelijke kosten van verweer terzake de vaststelling van aansprakelijkheid van een aangestelde onderzoeker

Heeft u vragen over dit onderwerp, neem contact op:

Blogreeks Managementparticipatie ⸱ 15-04-2024
Werknemers- en managementparticipaties: the way to go (deel 2)
Blog ⸱ 10-04-2024
Nieuw btw vastgoedbesluit, wat verandert er per 1 januari 2025?
Blogreeks Wkb ⸱ 09-04-2024
Aansprakelijkheid van de aannemer onder de Wet kwaliteitsborging – deel 2: stellen en bewijzen
Podcast ⸱ 09-04-2024
Podcast Jong Juridisch – De rechten en plichten van huurders en verhuurders
Blog ⸱ 03-04-2024
Is het toegestaan om mobiel telefoongebruik op kantoor te verbieden?
Recente zaak ⸱ 03-04-2024
Lexence heeft Den Hartogh Holding B.V. geadviseerd bij hun overname van alle aandelen in het kapitaal van H&S Group B.V.
Blogreeks Managementparticipatie ⸱ 02-04-2024
Werknemers – en managementparticipaties: the way to go
Kantoornieuws ⸱ 27-03-2024
Wederom waardering van onze klanten in de Legal 500 2024 editie
Blog ⸱ 27-03-2024
Workation: werken met zicht op zee
Recente zaak ⸱ 20-03-2024
Lexence heeft Waterland Private Equity geadviseerd bij de acquisitie van de NFP Groep.
Infosheet ⸱ 18-03-2024
Grensoverschrijdend gedrag: Do’s en don’ts voor een effectieve aanpak
Recente zaak ⸱ 15-03-2024
Lexence heeft Röko AB geadviseerd bij de koop van 85% van de aandelen in Baymax B.V.
Kantoornieuws ⸱ 15-03-2024
Trots op onze rankings in Chambers Europe 2024
Blogreeks ⸱ 14-03-2024
Ben ik als bestuurder eerder aansprakelijk vanwege de ESG-wetgeving?
Blog ⸱ 11-03-2024
Illegale onderverhuur: 5 aandachtspunten voor eigenaren van huurwoningen
Alle berichten