In deze derde blog van de blogreeks ESG bespreekt Stephanie ter Brake aan welke ESG-wetgeving ondernemingen moeten voldoen.
Er zijn bepaalde wetten waar ondernemingen reeds aan moeten voldoen met betrekking tot ESG-gerelateerde onderwerpen. Denk aan milieuwetgeving. Nederland kent de Wet milieubeheer, waarin ook een titel voor milieuaansprakelijkheid is opgenomen. Op grond daarvan is elk bedrijf dat een activiteit verricht (of de veroorzaker is van een incident) waardoor milieuschade ontstaat, of dreigt te ontstaan, aansprakelijk. Dat betekent dat het bedrijf maatregelen moet nemen om milieuschade te voorkomen. Als er toch milieuschade ontstaat, dan moet het bedrijf alle nodige maatregelen nemen om die milieuschade zoveel mogelijk te beperken. En als er blijvende schade is, moet het bedrijf zorgen dat de milieuschade zoveel mogelijk wordt hersteld en alle kosten daarvoor betalen. Een ander voorbeeld is de Nederlandse arbeidstijdenwet, waarin onder meer het verbod op kinderarbeid en andere arbeidsuitbuiting is opgenomen. Ook mogen bedrijven op grond van artikel 1 van de Grondwet niet discrimineren, dus zullen zij (potentiële) werknemers in gelijke omstandigheden gelijk moeten behandelen. Aan welke specifieke wet- en regelgeving bedrijven moeten voldoen verschilt uiteraard per bedrijf.
Over het algemenen ziet de reeds bestaande ESG-wet voor bedrijven op het handelen en nalaten van de onderneming zelf. Echter, zowel op Europees als op nationaal niveau is wetgeving in de maak die grote ondernemingen verplicht om verder te kijken dan de eigen onderneming. Zij moeten dan nagaan of er ook geen sprake is van milieuschade of kinderarbeid in de toeleveringsketen. Dit is nodig, omdat de meeste mensenrechten en milieuschendingen plaatsvinden in landen waar daartegen niet (adequaat) wordt opgetreden en/of slachtoffers moeilijk naar de rechter kunnen. Denk aan grote kledingmerken die kleding laten maken door fabrieken in China. Op Europees niveau is daarom de conceptrichtlijn inzake passende zorgvuldigheid in het bedrijfsleven (Corporate Sustainability Due Diligence Directive, ofwel CSDDD) uitgebracht, op grond waarvan grote ondernemingen ook moeten toezien op naleving van mensenrechten- en milieuwetgeving elders in de waardeketen. Lidstaten zullen op basis daarvan uiteindelijk wetgeving moeten implementeren. Bovendien zullen grote ondernemingen binnenkort moeten rapporteren over duurzaamheidsaspecten op grond van de Corporate Sustainability Reporting Directive, ofwel CSRD.
In Nederland is ook ketenwetgeving in de maak. Zo is in 2019 het wetsvoorstel Wet zorgplicht kinderarbeid ingediend. Op grond van deze wet moeten bedrijven die goederen of diensten verkopen voorkomen dat deze met behulp van kinderarbeid zijn gemaakt. In 2021 is het Wetsvoorstel Wet verantwoord en duurzaam internationaal ondernemen ingediend. Op grond van dit wetsvoorstel moetenbedrijven schendingen van mensenrechten en milieu tegengaan bij het bedrijven van buitenlandse handel. Dit wetsvoorstel heeft tot veel kritiek geleid (met als bekendste voorbeeld de kritiek van de CEO van Boskalis, Peter Berdowski) en lijkt voorlopig van de baan. Uiteindelijk zal toch een vergelijkbare wet moeten worden aangenomen, ter implementatie van de CSDDD.
Klik hier voor de vorige blog of ga naar onze ESG themapagina op onze website voor meer informatie over dit onderwerp.
Stephanie ter Brake
