De PPWR: wat de nieuwe Europese verpakkingsverordening betekent voor uw contracten

Sinds 12 augustus 2026 mogen in de EU alleen nog verpakkingen op de markt komen die aan de nieuwe Europese verpakkingsverordening (PPWR) voldoen. Dit gaat verder dan dat fabrikanten van verpakkingen de samenstelling daarvan onder de loep moeten nemen. Wie verpakt, verpakkingen inkoopt, importeert of distribueert, moet ervoor zorgen dat alleen conforme verpakkingen op de markt komen. Dit roept onder meer de vraag op wie in de keten verantwoordelijk is als een verpakking niet voldoet, en wat partijen daarover contractueel moeten vastleggen.

In deze blogpost van Stephanie ter Brake wordt uiteengezet op wie de PPWR van toepassing is en welke verplichtingen aan hen worden opgelegd, wanneer welke (overige) verplichtingen zullen gelden en hoe contracten met leveranciers en afnemers kunnen worden aangepast om de risico’s te beheersen.

Op wie is de PPWR van toepassing en welke verplichtingen hebben zij?

De verordening geldt voor alle verpakkingen op de EU-markt, ongeacht materiaal of herkomst. Zij legt verplichtingen op aan onder meer de volgende marktdeelnemers:

• Fabrikanten: degenen die een verpakking of verpakt product onder eigen naam of merk op de markt brengen.
• Importeurs: degenen die verpakkingen of verpakte producten uit een derde land in de EU op de markt brengen.
• Distributeurs: degenen die verpakkingen in de keten verder verhandelen, met een eigen controleplicht.
• Producenten in de zin van de uitgebreide producentenverantwoordelijkheid (EPR): zij registreren zich en dragen bij aan inzameling en recycling (in Nederland via Verpact).

De zwaarste verplichtingen liggen bij de fabrikant. Hij voert de conformiteitsbeoordeling uit, stelt technische documentatie en een EU-conformiteitsverklaring op, zorgt voor identificatie en etikettering en neemt corrigerende maatregelen bij non-conformiteit. Leveranciers van verpakkingsmateriaal moeten hem daarvoor de benodigde informatie leveren. Importeurs en distributeurs hebben vooral een controleplicht: zij mogen alleen conforme verpakkingen op de markt brengen of leveren, en moeten nagaan of de fabrikant zijn werk heeft gedaan. Daarnaast moet de producent zich registreren en bijdragen aan inzameling en recycling, terwijl afhaalzaken vanaf 2027 de eigen beker of het eigen bakje van klanten moeten vullen.

Een onderneming kan meerdere rollen tegelijk vervullen, bijvoorbeeld als fabrikant van eigen merk én importeur van verpakkingsmateriaal. Bovendien kunnen rollen verschuiven. Wie een verpakking onder eigen naam of merk op de markt brengt of haar wezenlijk wijzigt, wordt bijvoorbeeld zelf fabrikant, met alle verplichtingen van dien.

Gefaseerde toepassing van de (overige) verplichtingen

De PPWR wordt gefaseerd ingevoerd. De eerste verplichtingen gelden al; de zwaarste ontwerpeisen volgen tot 2040. Verpakkingen die vóór 12 augustus 2026 al in de handel waren, mogen worden opgebruikt.

Aandachtspunten voor contracten

De PPWR wijst verantwoordelijkheid toe aan verschillende marktdeelnemers, waarbij de informatie om aan die verantwoordelijkheid te voldoen vaak elders in de keten ligt. Een merkeigenaar kan geen conformiteitsverklaring afgeven zonder gegevens van zijn verpakkingsleverancier over materiaalsamenstelling, PFAS, zware metalen en recyclebaarheid.

Daar ontstaat het risico. Bestaande inkoop- en leveringscontracten zijn meestal gesloten vóór de toepassing van de PPWR en zeggen niets over deze gegevens. Bij een niet-conforme verpakking dreigen voorraad die niet verkocht kan worden, terugroepacties, handhaving en reputatieschade. Zonder duidelijke afspraken valt men terug op algemene regels over non-conformiteit en wanprestatie. Dat leidt tot discussie over de vraag wat partijen mochten verwachten en wie de schade draagt.

De regels veranderen bovendien tot 2040. Een contract dat vandaag klopt, kan in 2030 tekortschieten. Goede afspraken nu voorkomen geschillen later. Begin met een inventarisatie van uw lopende contracten: welke verpakkingen vallen eronder, wie is welke marktdeelnemer, en waar ontbreken afspraken? Voor nieuwe contracten loont het een vaste PPWR-paragraaf op te nemen in uw inkoopvoorwaarden. Concrete aandachtspunten zijn:

1. Rolverdeling. Leg per product vast wie fabrikant, importeur of distributeur is in de zin van de PPWR en wie de conformiteitsverklaring opstelt.
2. Informatie- en medewerkingsplicht. Verplicht leveranciers tijdig de gegevens en documentatie te leveren die nodig zijn voor de conformiteitsbeoordeling en die tien jaar beschikbaar te houden.
3. Garanties over conformiteit. Neem uitdrukkelijke garanties op dat verpakkingen voldoen aan de PPWR, inclusief de grenswaarden voor PFAS en zware metalen, met een verwijzing naar de geldende versie van de regels.
4. Toekomstige eisen. Spreek af hoe partijen omgaan met eisen die later ingaan, zoals recyclebaarheid in 2030 en gerecycled plastic. Een stappenplan met mijlpalen voorkomt verrassingen.
5. Prijs en kosten. Regel wie de kosten draagt van aanpassingen in ontwerp, materiaal, etikettering en EPR-bijdragen en of een prijsaanpassingsclausule geldt bij nieuwe regelgeving.
6. Vrijwaring en aansprakelijkheid. Zorg dat de partij die de non-conformiteit veroorzaakt, de gevolgen draagt, zoals de kosten van terugroepacties, vernietiging van voorraad en handhaving. Controleer of beperkingen van aansprakelijkheid dit niet uithollen.
7. Audit, herstel en beëindiging. Neem een auditrecht op, een termijn voor herstel van gebreken en een recht om de overeenkomst te beëindigen als een leverancier structureel niet kan voldoen.

Hoe wij u kunnen helpen

De PPWR raakt uw productontwerp, uw inkoop en uw contracten tegelijk. Wij combineren contractenrechtelijke expertise met kennis van ESG-regelgeving. Wij beoordelen uw bestaande leverings- en inkoopcontracten op PPWR-risico’s, stellen PPWR-clausules en inkoopvoorwaarden op, en adviseren bij discussies met leveranciers of afnemers over non-conformiteit.

Wilt u weten wat de PPWR voor uw contracten betekent? Neem contact op met Stephanie ter Brake voor een vrijblijvende eerste verkenning.