nl/en
Publicatie ⸱ 08-07-2016

Amsterdamse erfpachters worden niet altijd beter van de stijgende woningprijzen

8 juli 2016  – Vanwege een recent arrest van de Hoge Raad van 29 april 2016 zullen diegenen die een woning in erfpacht hebben binnen de gemeente Amsterdam bij de herziening van hun erfpachtrecht waarschijnlijk behoorlijk in de buidel moeten tasten. Kernpunt van het geschil is de bevoegdheid van deskundigen om de canon te herzien en de erfpachtvoorwaarden te wijzigen aan het einde van het erfpachttijdvak. Nu de Hoge Raad in het voordeel van de gemeente Amsterdam heeft besloten, is de mogelijkheid geopend om een marktconforme canon op te leggen bij de herziening.

De gemeente heeft een groot belang bij de mogelijkheid tot eenzijdige herziening. Met de eenzijdige herziening kan de gemeente een uniform beleid voeren met betrekking tot de aanbiedingen bij het einde van een erfpachttijdvak, zonder daarbij met alle individuele erfpachters te moeten onderhandelen. Daarnaast is een marktconforme erfpachtcanon voor de gemeente een welkome aanvulling van de gemeentekas.

De erfpachters hebben vooral een financieel belang. Erfpachters wiens tijdvak in de nabije toekomst afloopt, kunnen een forse verhoging van de kosten voor het nieuwe tijdvak van hun erfpachtrecht tegemoet zien. De grondwaarde, waar de (afkoop van de) canon op gebaseerd wordt, is immers ook fors gestegen.

In essentie is er niets mis met het koppelen van de canon aan de grondwaarde. Het lijkt echter voorstelbaar dat minder draagkrachtige erfpachters, wiens (afgekochte) erfpachttijdvak in de komende tijd herzien zal worden, geconfronteerd worden met een dusdanig verhoogde canon dat zij feitelijk gedwongen worden om hun erfpachtrecht van de hand te doen.

De Stichting Erfpachters Belangen Amsterdam (SEBA) heeft in het geding op verschillende onderdelen de rechtsgeldigheid van de herzieningsbepaling met betrekking tot de canon bestreden. Zo betoogt SEBA onder meer dat het in een akte niet noemen van de herzieningsbepaling maar enkel verwijzen naar de algemene voorwaarden waar het herzieningsbeding deel van uitmaakt onvoldoende is. Gezien het feit dat de algemene voorwaarden ook ingeschreven zijn in de openbare registers oordeelt de Hoge Raad dat het in een akte verwijzen naar de inhoud van die algemene bepalingen, de rechtsgeldigheid daarvan niet aantast.

Interessant is ook het oordeel van de Hoge Raad over de toetsing van de eenzijdige herzieningsbepaling aan een Europese richtlijn. Waar het Hof Amsterdam nog oordeelde dat de herziening van de canon oneerlijk is in de zin van deze richtlijn en derhalve ambtshalve het beding vernietigde, is de Hoge Raad een andere mening toegedaan. De Hoge Raad oordeelt dat de richtlijn helemaal niet van toepassing is op het geschil omdat het erfpachtrechten betreft die gevestigd zijn voor de inwerkingtreding van de richtlijn. De Hoge Raad overweegt over de herzieningsbedingen die wel onder de werking van de richtlijn vallen dat deze niet zonder meer onredelijk zijn. Bij toetsing van een herzieningsbepaling aan de richtlijn moet volgens de Hoge Raad worden ingegaan op de ratio van het beding en het belang van gemeentebeleid worden meegewogen. De Hoge Raad heeft de uitspraak van het Hof Amsterdam vernietigd en het geding doorverwezen naar het Hof Den Haag.

Het arrest heeft overigens geringe betekenis voor de voorgenomen overstap van de gemeente Amsterdam van voortdurende erfpacht naar eeuwigdurende erfpacht. Het plan van de gemeente is thans om de bestaande erfpachtrechten niet verplicht om te zetten naar eeuwigdurende erfpachtrechten maar erfpachters een keuze te bieden tussen beide erfpachtvormen.

Heeft u vragen over dit onderwerp, neem contact op:

Blogreeks Amsterdamse Handelsgeest ⸱ 19-05-2026
Van digitale stad naar AI: wie heeft de controle?
Recente zaak ⸱ 18-05-2026
Lexence heeft HC Partners geadviseerd bij haar partnership met Dakvisie
Recente zaak ⸱ 12-05-2026
Lexence heeft De Jong & Laan geadviseerd bij haar voorgenomen partnership met CROP
Blogreeks ESG ⸱ 07-05-2026
Wil je concreet aan de slag met ESG, maar weet je niet waar te beginnen?
AI - Blogreeks Technology & Data ⸱ 06-05-2026
Deal‑ready databeheersing bij overnames: wanneer data van asset naar risico kantelt
Podcast ⸱ 05-05-2026
Zeven jaar uitzenden bij Ahold en het onderzoeksdebacle bij Ongehoord Nederland
Blogreeks Vastgoed en recht in de praktijk ⸱ 04-05-2026
Logistiek vastgoed verhuren? Denk aan triple net, maar leg het goed vast
Event ⸱ 22-04-2026
Ontbijtseminar ‘ESG voor bestuurders: afwachten of sturen? Inzichten voor toekomstbestendig ondernemen’
Blog ⸱ 16-04-2026
Artikel over AI van Stephanie ter Brake en Heleen Kleinjan in Tijdschrift Ondernemingsrechtpraktijk
Kantoornieuws ⸱ 16-04-2026
League Tables Q1 2026: Lexence stijgt in ranglijst van dealvolume
Recente zaak ⸱ 14-04-2026
Lexence heeft XPartners geadviseerd bij de verwerving van een meerderheidsbelang in RYSE B.V.
AI - Interview ⸱ 14-04-2026
Grip op cyberrisico’s: Reny Stark over kansen, risico’s en verantwoordelijkheid bij VNO-NCW West
Kantoornieuws ⸱ 08-04-2026
Lexence en ESG Boutique slaan de handen ineen om bestuurders volledig te ontzorgen op het gebied van ESG.
Blog ⸱ 08-04-2026
Nieuws op beloningsgebied: update bonusplafond in de financiële sector en advies Raad van State over loontransparantie
Recente zaak ⸱ 01-04-2026
Lexence heeft Your.Cloud begeleid bij de overname van INDITO
Alle berichten