Het wetsvoorstel dat per 18 januari 2017 in werking zal treden, geeft uitvoering aan de “Verordening tot vaststelling van een procedure betreffende het Europees bevel tot conservatoir beslag op bankrekeningen om de grensoverschrijdende inning van schuldvorderingen in burgerlijke en handelszaken te vergemakkelijken”.
De verordening voorziet in een uniforme procedure om door middel van een beslagbevel (conservatoir of executoriaal) beslag te leggen op een bankrekening gehouden in een andere EU-lidstaat.
Kort gezegd: door middel een standaardformulier kan een verzoek om een beslagbevel bij de voorzieningenrechter van de rechtbank worden ingediend. Het beslagbevel zal worden gegeven indien de schuldeiser voldoende bewijsmateriaal heeft verstrekt om het gerecht ervan te overtuigen dat er dringend behoefte bestaat aan een beslagbevel. Daarnaast moet sprake zijn van een reëel risico dat zonder dit beslagbevel de latere inning van de verordening wordt bemoeilijkt of onmogelijk wordt gemaakt.
Daarmee lijkt het toetsingskader voor het Europees bankbeslag zwaarder te zijn dan voor het Nederlandse derdenbeslag. Niet alleen omdat bij een nationaal beslag in feite een vrij summiere beoordeling van de vordering wordt gemaakt, maar ook omdat voor een bankbeslag in Nederland geen vrees voor verduistering hoeft te worden gesteld. Verder lijkt ons een (groot) praktisch bezwaar dat uitgangspunt bij de Europese variant is dat een schuldeiser zekerheid moet stellen alvorens conservatoir beslag kan worden gelegd. Daarmee zal het middel voor schuldeisers mogelijk minder aantrekkelijk worden. Daarentegen biedt de verordening wel de mogelijkheid om voorafgaand aan een executoriaal beslagbevel rekeninginformatie bij banken op te vragen. Daarmee kan gericht worden gezocht of en waar de schuldeiser (voldoende) verhaal voor de onbetaald gebleven vordering biedt.
Het wetsvoorstel maakt het dus weliswaar procedureel gemakkelijker voor schuldeisers om beslag te leggen op bankrekeningen van schuldenaars gehouden in andere EU- lidstaten, maar of het daarmee ook eenvoudig(er) wordt om daadwerkelijk een Europees beslagbevel te krijgen, is maar zeer de vraag. De praktijk zal moeten uitwijzen of het Europees bankbeslag daadwerkelijk een effectief middel wordt om verhaal te nemen op bankrekeningen buiten Nederland.
