Zorgvuldig sturen deed u altijd al
Doelstellingen formuleren, gerichte analyses uitvoeren, een concreet actieplan opstellen en vervolgens stapsgewijs implementeren. Dat deed u altijd al.

Het perspectief is echter sterk veranderd
Is het nu dan ineens anders? Nee, feitelijk niet menen wij bij Lexence. Behalve dat de economische realiteit waarbinnen u zaken doet in korte tijd drastisch is gewijzigd. De coronacrisis werkt inmiddels in vrijwel alle geledingen van de reële economie door. Dit betekent dat veel organisaties zich zullen moeten aanpassen aan het veranderende economische klimaat.

De vraagstukken blijken inhoudelijke zeer divers
Ondernemingen worden in toenemende mate geconfronteerd met vragen die zijn ingegeven door de gevolgen van de coronapandemie. Wat is bijvoorbeeld de impact op contractuele verplichtingen, de voorwaarden voor extra kapitaalinjecties of overheidssteun, de mogelijkheden van ontslag, huurverplichtingen of het kopen, verkopen of herstructureren van bedrijfsactiviteiten?

1. Hoe staat uw onderneming er voor? Contractuele verplichtingen

Wat zijn uw contractuele rechten en verplichtingen? Welke prestaties dienen over en weer te worden nagekomen en is dat nog mogelijk? Kan wijziging van de omvang of het tijdstip van de prestaties worden verlangd? Wanneer is er sprake van overmacht of onvoorziene omstandigheden? Wie kan daar een beroep op doen? Wat zijn de opzeggings- en ontbindingsmogelijkheden?

De kredietovereenkomst. Wat zijn de meest relevante bepalingen in de kredietovereenkomst in het kader van de coronacrisis? Wat is uw juridische positie als u de rentebetalingen en aflossingsverplichtingen jegens de bank opschort? Wanneer moet u de bank benaderen over naderende cash flow krapte? Welke steunmaatregelen hebben de banken momenteel voor ondernemingen die in  cashnood zitten?

Betalingen. Wat zijn de mogelijkheden voor de (gedeeltelijke) kwijtschelding van schulden? Kan de incasso van debiteuren worden versneld? Welke activa van de debiteur lenen zich voor beslaglegging?  Wanneer kan het faillissement van debiteuren worden aangevraagd? In hoeverre zijn schuldeisers gehouden een schuldsaneringsvoorstel te accepteren?

Leveranties. Bent u verplicht uit te leveren. Is sprake van onder eigendomsvoorbehoud geleverde goederen? Wanneer kan de leverancier zich op het eigendomsdomsvoorbehoud beroepen? Kunnen de onder eigendomsvoorbehoud geleverde goederen wel nog gewoon aan derden worden verkocht?

2. Wat kunt u doen? Kapitaal en overnames

Kapitaal aantrekken. Wat zijn de mogelijkheden om financiering of risicokapitaal aan te trekken? Kunnen aandeelhouders worden verplicht bij te storten? Wat zijn de consequenties als niet alle aandeelhouders willen bijstorten? Zijn er bepalingen op grond waarvan aandeelhouders kunnen worden verplicht hun aandelen in de vennootschap aan te bieden? Zijn er anti-verwateringbedingen overeengekomen?

Dividenduitkeringen. Kan nog dividend worden uitgekeerd voordat reserves verdampen. Staat de vermogenspositie van de vennootschap het toe een dividenduitkering te doen? Hoe wordt dat vastgesteld? Kunnen reeds gedane dividenduitkeringen worden aangetast of teruggevorderd?

Herstructureren. Is herstructurering wenselijk of noodzakelijk? Kunnen gezonde en verlieslatende bedrijfsonderdelen van elkaar worden gescheiden? In hoeverre kan een herstructurering worden bewerkstelligd door middel van een fusie en/of splitsing van aandelen? Is een (internationale) consolidatie van groepsvennootschappen mogelijk? Wat zijn de voor- en nadelen van een herstructurering?

Overnames. Is dit het tijdstip om ondernemingen of bedrijfsonderdelen te kopen en/of te verkopen? Wat als u daar toe genoodzaakt bent? Is voor verkoop van bedrijfsonderdelen toestemming nodig, intern (AvA of RvC) of derden (banken, mededingingsautoriteit, vakbonden, ondernemingsraad)? Kunt u in de letter of intent of koopovereenkomst extra bepalingen opnemen met betrekking tot ontwikkelingen als gevolg van de coronacrisis die u nog niet goed kunt inschatten? Triggert de herstructurering of verkoop ‘change of control’ bepalingen in lopende contracten van de onderneming?

Doorstart. Wat zijn de mogelijkheden om na faillissement door te starten en in hoeverre kan dit vóór faillissement worden voorbereid? In hoeverre gaan werknemers bij de aan- of verkoop van bedrijfsonderdelen van rechtswege mee over? Geldt dit ook bij outsourcing?

Besluitvorming. Hoe kan ondanks de tijdelijke noodmaatregelen toch worden voldaan aan de wettelijke verplichtingen om jaarvergaderingen te houden om de jaarrekening tijdig vast te stellen en/of bestuurders te (her)benoemen? Hoe moet worden omgegaan met quorum-, stemrecht en andere vereisten voor besluitvorming die als gevolg daarvan niet nageleefd kunnen wordt?

3. Wat te doen met het personeel?

Compensatie loonkosten. Wat zijn de voorwaarden om in aanmerking te komen voor de Noodmaatregel Overbrugging Werkgelegenheid (NOW) waarbij de overheid op basis van omzetverlies de werkgever compenseert in de loonkosten? Wat is de impact op de NOW-uitkering als u personeel ontslaat?

Salarisverlaging. Wat zijn de mogelijkheden om te bezuinigingen op personeelskosten? Is het mogelijk arbeidsvoorwaarden te versoberen, wellicht mede om gedwongen ontslagen te voorkomen? Mag de werkgever de betaling van vakantiegeld en/of bonussen uitstellen? Wat zijn de mogelijkheden om personeel verplicht vakantie te laten opnemen?

Reorganisatie. Hoe dient in een geval van een reorganisatie te worden omgegaan met uitzendkrachten, gedetacheerde werknemers, werknemers met een tijdelijke arbeidsovereenkomst en werknemers met een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd? Op welke wijze dient selectie van ontslagkandidaten plaats te vinden? Dient er ingevolge de CAO een sociaal plan te worden overeengekomen?

Overleg OR en vakbonden. Is er een (centrale) ondernemingsraad? Wat is de positie van de ondernemingsraad en in hoeverre dient deze te worden betrokken bij belangrijke bedrijfsbeslissingen zoals het doorvoeren van een reorganisatie? Is er een CAO van toepassing? Zijn er overlegverplichtingen met de vakorganisaties?

4. Hoe staat het met uw vastgoed? Vastgoed, verhuur & omgevingsrecht

Inventarisatie vastgoedportefeuille. Welke panden zijn er, en wat is de waarde ervan? Zijn die panden recentelijk getaxeerd? Hoe hoog zijn de zakelijke lasten? Tot hoe lang lopen de huurcontracten nog? Op welke panden zit een hypotheek en hoe hoog is de inschrijving? Op welke panden zou nog extra zekerheid kunnen worden gevestigd? Zijn er lopende erfpachtrechten/opstalrechten waarvan binnenkort een verhoging van de canon/retributie is te verwachten?

Herstructurering. Is er nog vastgoed dat onlangs is verkregen, en wat mogelijkerwijs binnen 6 maanden kan worden doorverkocht waardoor overdrachtsbelasting kan worden bespaard? In hoeverre is het mogelijk om het vastgoed te verhangen binnen het concern naar minder faillissementsgevoelige onderdelen? In hoeverre is er sprake van herontwikkelingspotentieel ten aanzien van het verhuurde?

Verlaging huur. Wat als uw huurder de huur niet, of niet op tijd betaalt of kan betalen? Wat als u zelf huurder bent? Zijn er branche-afspraken en in hoeverre zijn deze voor u bindend? Kunt u afwijkende afspraken maken?

Onderhuur en overdracht. Is er sprake van onder(ver)huur? Zijn alle vereiste toestemmingen voor onder(ver)huur verkregen? In hoeverre kan de huurder de huur aan een derde overdragen? Biedt de overnemende partij voldoende waarborg voor de verplichtingen onder de huurovereenkomst? Wat zijn partijen overeengekomen ten aanzien van de staat van oplevering bij einde huur? In hoeverre kan de huur worden opgezegd in faillissement?

Omgevingsrecht. Krijgt u op tijd de voor uw projecten benodigde vergunningen? Zo nee, wanneer moet u aan de bel trekken? Wat moet u doen als lopende bezwaar- en beroeps­procedures worden vertraagd of als u een termijn heeft gemist om tijdig te ageren tegen besluit­vorming? In hoeverre vertragen de stikstof- en PFAS-problematiek de besluitvorming? Wat betekent de nieuwe stikstof­regelgeving voor uw projecten? Wat is de beste projectplanning nu de inwerking­treding van de Omgevingswet weer is uitgesteld?

5. Waar u op moet letten? Risico’s & aansprakelijkheid

Aangaan van nieuwe verplichtingen. Mag de vennootschap nieuwe verplichtingen aangaan terwijl deze in de toekomst mogelijk niet kunnen worden nagekomen? In hoeverre moet u crediteuren wijzen op het risico dat zij mogelijk niet (tijdig) betaald worden? Is het toegestaan schuldeisers die cruciaal zijn voor voortzetting van de onderneming bij voorrang te voldoen boven andere crediteuren?

Intercompany verplichtingen. Worden inter-company afspraken op arm’s length basis aangegaan? Mogen gezonde concerndelen financiering verstrekken aan minder gezonde zusterbedrijven? Hoe wordt thans bepaald wat marktconforme condities zijn. Kunnen transacties door derden worden aangetast (Actio Pauliana)?

Aandeelhoudersrisico’s. Zijn alle aandelen volgestort? Zijn er nog verplichtingen die op de oprichters van de vennootschap zijn blijven rusten? Heeft de aandeelhouder een dermate grote beleidsbepalende rol gespeeld dat hij als feitelijk leidinggevende wordt aangemerkt? Wat is het gevolg van intrekking van de 403-verklaring. Blijft er nog restaansprakelijkheid over, en zo ja, kan die beëindigd worden? Zijn eerdere intrekkingen ingeschreven in het handelsregister?

Onbehoorlijk bestuur. Wanneer is sprake van onbehoorlijk bestuur en/of persoonlijke aansprakelijkheid van bestuurders? Zijn de jaarrekeningen tijdig gedeponeerd? Wanneer dient betalingsonmacht aan de Belastingdienst te worden gemeld om bestuurdersaansprakelijkheid te voorkomen? Hoever strekt een verleende decharge? Wat te doen als een directeur voor verschillende partijen bij een transactie optreedt?

Ontstentenis en belet. Wat te doen als een statutair bestuurder en/of commissaris onverhoopt geveld wordt door het coronavirus? Hoe zorg je ervoor dat de onderneming doordraait en dat er juist nu afgewogen beslissingen worden genomen en toezicht daarop plaatsvindt?

Statuten. Zijn de statuten nog wel in lijn met huidig recht? Wordt de huidige flexibiliteit die de wet biedt wel optimaal benut? Is de governance in lijn met de huidige tijdgeest en de wijze waarop de onderneming wordt gedreven? Levert dit risico’s op voor stakeholders? Valt hier een efficiency slag te maken en zijn risico’s mogelijk te beperken?

Insolventie. Wanneer dient uitstel van betaling of faillissement te worden aangevraagd? Kan de vennootschap door surséance haar verplichtingen verminderen? Waartoe leidt de surseance precies? Jegens welke soort(en) schuldeisers werkt de surseance, en jegens welke schuldeisers juist niet? Wat is de speelruimte voor de onderneming, bestuurders en aandeelhouders aan de vooravond van faillissement?